Wesoła to jedna z najbardziej dynamicznie zmieniających się części Krakowa: obszar nie tak dawno opuszczony przez Szpital Uniwersytecki stopniowo przekształca się w otwartą dzielnicę kultury, kreatywności i działań społecznych. To miejsce, w którym historia i pamięć spotykają się z nowymi ideami, a przestrzeń – jeszcze niedawno niedostępna – staje się wspólnym dobrem miasta. W 2025 roku Wesoła funkcjonowała jako żywy organizm: pole eksperymentów artystycznych, platforma dialogu z mieszkańcami oraz przestrzeń testowania przyszłych rozwiązań urbanistycznych i programowych.
Ten kierunek rozwoju był szczególnie widoczny w intensywnym, całorocznym programie wydarzeń, który łączył sztukę, muzykę, design, edukację, działania partycypacyjne i rekreację. Wesoła w 2025 roku nie była jedynie tłem dla kultury, ale jej aktywnym współtwórcą – miejscem spotkań artystów, instytucji, studentów i mieszkańców Krakowa. Całością procesu zarządza Agencja Rozwoju Miasta Krakowa, koordynując współpracę licznych rezydentów i partnerów, dbając o otwartość dzielnicy na różnorodne grupy odbiorców.
Program i tożsamość Wesołej współtworzą m.in.: Apteka Designu, KBF, Obserwatorium Trendów dla Kultury (OTK), Stowarzyszenie Rozstaje, Strefa Nowa, Spółdzielnia Muzyczna Contemporary Ensemble, Capella Cracoviensis, Wesoła Immersive, FabLab Małopolska, Akademia Muzyczna im. Krzysztofa Pendereckiego w Krakowie, Stowarzyszenie Patchwork, Fundacja Photon (organizator Festiwalu Sztuki Cyfrowej Patchlab), Międzynarodowy Festiwal Filmowy Etiuda&Anima, Baja Studio, Małopolski Instytut Kultury, Fortepiano Atelier, Otto Pompieri.
Aktywnie w życie Wesołej włączają się również rezydenci Apteki Designu – projektanci, badacze i twórcy, którzy korzystają z przestrzeni Apteki, realizują swoje pomysły, prototypują i testują nowe rozwiązania, angażując się jednocześnie w działania na rzecz rozwoju dzielnicy: Grupa Robocza, Lee Bros, Monika Borycka, Muzeum Zabawek, NIOH NIOH, Samuel Nowak, SLOT Kraków, Studio Widok i Zofia Hernas.
Skala i zasięg działań w 2025 roku
W 2025 roku Wesoła była jednym z najintensywniej działających obszarów kulturalnych w Krakowie. Łącznie zrealizowano tu ponad 600 wydarzeń, obejmujących zarówno działania plenerowe, jak i program realizowany w przestrzeniach budynków. Program przyciągnął ponad 30 tysięcy uczestniczek i uczestników – w tym blisko 20 tysięcy osób w wydarzeniach odbywających się w obiektach rezydentów oraz ponad 13 tysięcy osób biorących udział w działaniach plenerowych. Wśród zrealizowanych działań znalazło się 6 festiwali, 8 pikników, 136 koncertów, 85 warsztatów muzycznych, 144 warsztaty artystyczne, 78 debat i spotkań, 23 wystawy, 7 pokazów filmowych oraz 15 spacerów tematycznych i dźwiękowych. Tak szeroki i zróżnicowany program potwierdził, że Wesoła pełni funkcję całorocznej, otwartej dzielnicy kultury – dostępnej dla różnych grup wiekowych i społecznych, łączącej działania lokalne z wydarzeniami o zasięgu ogólnomiejskim, krajowym i międzynarodowym.
Od partycypacji do wizji przyszłości
Rok 2025 rozpoczął się od mocnego akcentu społecznego. Akcja partycypacyjna przy ul. Kopernika 15 otworzyła rozmowę o przyszłości Domu Literatury i Języka i jego roli w planowanym Kwartale Kultury. Kolejne spotkania i warsztaty odbywały się cyklicznie w Aptece Designu. Spotkania z przedstawicielami krakowskiego środowiska literackiego, sektora kultury oraz mieszkańcami miasta stały się fundamentem dalszych działań opartych na dialogu, współdecydowaniu i testowaniu różnych scenariuszy rozwoju.
Partycypacja była ważnym hasłem nie tylko w kontekście Kwartału Kultury (działania te skończyły się podsumowaniem w czerwcu), ale również całej Wesołej. Efekty kilkuletniego procesu partycypacyjnego dotyczącego Wesołej znalazły odzwierciedlenie m.in. w wystawie „Co Ci ludzie powiedzą…” prezentowanej w Aptece Designu. Ekspozycja była podsumowaniem procesu partycypacyjnego prowadzonego przez KBF w latach 2023–2024 i pokazywała, jak głos mieszkańców realnie wpływa na kształtowanie przyszłych funkcji Wesołej. Proces partycypacyjny dzielnicy zaprezentowano również w Brukseli na wydarzeniu komitetu miast i regionów, gdzie został uznany za wzorcowy w skali Europy przez międzynarodowe grono ekspertów partycypacji, placemakingu i stosowania foresightu na rzecz rozwoju miast.
Wystawy, design i sztuka współczesna
Wesoła była ważnym punktem na mapie krakowskiej sztuki współczesnej. Wiosną 2025 roku odbył się finisaż wystawy André Bachledy połączony z koncertem artysty w Strefie Nowej. Apteka Designu prezentowała kolejne wystawy, w tym „Podszepty. Typographic Horror Story”, eksplorującą relacje między typografią, emocjami i narracją wizualną.
Po raz kolejny Wesoła stała się ważną przestrzenią prezentacji młodych artystek i artystów w ramach wystawy OPEN ART, realizowanej podczas Open Eyes Art Festival. Tegoroczna edycja szczególnie silnie zaznaczyła swoją obecność w dzielnicy – przy ul. Kopernika 21 zaprezentowano wystawy „OPEN ART – Fluid”, „Studia bezruchu” oraz „Przestrzeń dla sztuki: Lilla Kulka – Tempus Omnia Revelat”, natomiast Wesoła Immersive – New Media Art Center (ul. Kopernika 17a) zaprosiła publiczność na nową stałą ekspozycję „The Immersive Exhibition”, pokaz „Nowa Era – Świat w Przemianie” i nocne wydarzenie specjalne „Immersive Night”. Programowi wystaw towarzyszyły spotkania i debaty z artystami organizowane w przestrzeni klubokawiarni, a także oprowadzania kuratorskie i warsztaty dla młodzieży realizowane w Aptece Designu. Wesoła była jednym z kluczowych obszarów Krakowskich Spotkań Artystycznych 2025 prezentujących trzy wyjątkowe wystawy interdyscyplinarne w różnych częściach dzielnicy: ekspozycję „Tożsamość idei – Struktury Powiązań – Konfiguracje” w dawnej Klinice Chorób Wewnętrznych UJ (ul. Kopernika 15), plenerową wystawę wielkoformatowej rzeźby „Przestrzenie napięć” na Łące na Wesołej oraz multimedialną wystawę „Zmierzch idei – Grinder” w Aptece Designu. Tak szerokie spektrum form – od sztuki interdyscyplinarnej, przez rzeźbę w przestrzeni otwartej, aż po multimedia – potwierdziło rolę Wesołej jako znaczącej sceny prezentowania sztuki współczesnej w Krakowie.
Muzyka, dźwięk i żywe tradycje
Muzyka była jednym z filarów programu Wesołej w 2025 roku. Strefa Nowa gościła koncerty wykonawców nurtu etno i world music, premiery albumów (m.in. Joanny Słowińskiej i kwartetu Stanisława Słowińskiego), liczne warsztaty wokalne, instrumentalne i taneczne, a także wydarzenia Festiwalu EtnoKraków/Rozstaje. Spółdzielnia Muzyczna realizowała koncerty muzyki współczesnej, warsztaty kompozytorskie Open Space oraz inne działania w cyklu „Spółdzielnia na miejscu”, zapraszając uczestników także do odkrywania akustycznego pejzażu dzielnicy podczas „spacerów dźwiękowych”.
Istotnym elementem muzycznego programu Wesołej były także regularne koncerty Capelli Cracoviensis przyciągające miłośników muzyki dawnej i klasycznej, prezentowane w poklasztornym budynku przy ul. Kopernika 19 – zarówno w kameralnej sali zespołu, jak i w kościele św. Łazarza. Ważną rolę odegrały również koncerty i sety muzyczne realizowane w przestrzeni pobliskiego centrum Wesoła Immersive, łączące dźwięk z doświadczeniem immersyjnym, światłem i narracją, a tym samym poszerzające definicję koncertu o elementy performatywne i multimedialne. Program muzyczny uzupełniały wydarzenia organizowane przez Stowarzyszenie Fortepiano Atelier, które zainicjowało kameralne recitale, cykl występów młodych muzyków i prezentacji możliwości historycznych instrumentów. Dzięki tej różnorodności Wesoła w 2025 roku oferowała pełne spektrum form muzycznych – od wielkoformatowych koncertów plenerowych, przez eksperyment i improwizację, po intymne, skupione spotkania z muzyką.
Szczególnym wydarzeniem był festiwal EtnoKraków/Rozstaje 2025 – Powroty, który zgromadził blisko 100 artystów z 10 krajów. Wesoła stała się przestrzenią spotkania tradycji, współczesnych interpretacji muzyki etnicznej oraz refleksji nad wolnością, tożsamością i godnością człowieka.
Pikniki, kino i wspólne świętowanie
Wesoła w 2025 roku była także miejscem odpoczynku i codziennych spotkań. Liczne pikniki – w ramach Jadalnego Kraków Fest, Dni Grzegórzek, letnich spotkań na łące czy wydarzeń kończących wakacje – łączyły gastronomię, warsztaty, działania artystyczne i rekreację. Odbywały się dostępne pokazy kina plenerowego, m.in. filmy „Twój Vincent” oraz „Kler” z prelekcjami tłumaczonymi na Polski Język Migowy (PJM).
Dzięki wydarzeniom z cyklu „Teatralna Łąka na Wesołej”, zorganizowanym przez Teatr Groteska, dzielnica stała się także miejscem spotkań artystyczno-edukacyjnych. Mieszkańcy wspólnie odkrywali literaturę, teatr i muzykę, czytając fragmenty znanych tekstów literackich, biorąc udział w warsztatach dla dzieci i dorosłych, a także oglądając spektakl plenerowy.
Chcemy, aby kreatywna dzielnica Krakowa była różnorodna, otwarta i dostępna dla każdego, dlatego we wrześniu na łące zorganizowaliśmy święto „Wielokulturowo na Wesołej”. Wydarzenie było pełne radości i kolorów, a uczestnicy mogli poznać muzykę, modę i zwyczaje z wielu zakątków świata. Dzielnica gościła również Małopolski Festiwal Młodzieżowy, krakowskie juwenalia artystyczne studentów Akademii Muzycznej, ASP i AST oraz liczne warsztaty i wydarzenia edukacyjne, w tym program „Szkoła Sztuki w działaniu”.
Wesoła w skali miasta i Europy
W maju 2025 roku, podczas konferencji prasowej z udziałem Prezydenta Miasta Krakowa Aleksandra Miszalskiego, zaprezentowano koncepcję funkcjonalno-przestrzenną (masterplan) dla terenów dawnego Szpitala Uniwersyteckiego, wyznaczający ramy dalszej transformacji Wesołej. W czerwcu dzielnica stała się ważnym punktem programu Cities Forum 2025 – międzynarodowego spotkania poświęconego zrównoważonemu rozwojowi europejskich miast. W tym samym miesiącu na Wesołej gościli członkowie Organizacji Miast Światowego Dziedzictwa w ramach warsztatów skupionych na przywracaniu historycznych centrów miast ich mieszkańcom. Masterplan dla Wesołej był przykładem odpowiedzi na takie wyzwanie, z którym mierzy się wiele historycznych miast.
Nowe przestrzenie i symboliczne domknięcie roku
Latem otwarto Wesoła Immersive – New Media Art Center czyli przestrzeń immersyjnych doświadczeń łączących technologię, światło, dźwięk i opowieść. Doznaniom artystycznym i estetycznym towarzyszą tu wrażenia smakowe – dzięki specjalnej ofercie happy hours część kawiarniana stanowi też idealne miejsce do coworkingu i pracy zdalnej. Wesoła Immersive poszerzyła w ten sposób ofertę gastronomiczną dzielnicy, dołączając do restauracji Otto Pompieri, słynącej z włoskiej kuchni. Kreatywność i przeżywanie kultury wymagają energii, a Wesoła zyskała w ostatnim czasie jej smaczne źródła. Grono rezydentów Wesołej powiększył FabLab Małopolska, organizator warsztatów, podczas których własnoręcznie można wykonać m.in. meble, ubrania czy rozmaite prototypy. We wrześniu Apteka Designu świętowała kolejne urodziny dniem otwartym, debatą, wernisażem i wydarzeniami muzycznymi.
Rok 2025 domknęły m.in. działania realizowane przez Stowarzyszenie Rozstaje, finansowane ze środków rewitalizacyjnych, które po raz kolejny podkreśliły społeczny i międzypokoleniowy charakter Wesołej. W przestrzeniach dzielnicy odbyła się zimowa odsłona EtnoWioski, a także warsztaty Żywej Pracowni realizowane w ramach Podgórskiej Kolędy, łączące tradycję muzyczną i rzemieślniczą z lokalnym kontekstem oraz działaniami wspólnotowymi. Artystycznym wydarzeniem na łące na Wesołej było otwarcie Parku Rzeźb Nieistniejących. W świątecznym nastroju Apteka Designu zaprosiła chętnych do Fabryki Prezentów.
Te wydarzenia symbolicznie zamknęły intensywny rok, pokazujący, że na Wesołej kultura wykracza poza ramy sezonów czy festiwali. Ubiegły rok potwierdził także, że Wesoła, pojmowana jako nowa dzielnica kreatywna miasta, jest procesem – długofalowym, opartym na współpracy i uważności. To zarazem miejsce, które nieustannie się uczy, testuje i zaprasza do współtworzenia przyszłości Krakowa.
